Historia

STUDENCKIE NAUKOWE KOŁO DRAMY STOSOWANEJ IM. JOHNA SOMERSA
W INSTYTUCIE PROFILAKTYKI SPOŁECZNEJ I RESOCJALIZACJI UW



 
Zabawa jest starsza od kultury
Johan Huizinga
 
Studenckie Naukowe Koło Dramy Stosowanej rozpoczęło działalność w Instytucie Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji w roku akademickim 1998/1999. Koło powstało z inicjatywy studentów biorących udział od 1996 roku w zajęciach warsztatowych dramy organizowanych początkowo w ramach zajęć „Socjologii wychowania”. Później do Koła wstępowali studenci uczęszczający na zajęcia fakultatywne z „Dramy stosowanej” prowadzone przez dr Jadwigę Królikowską. Osobą prowadzącą zajęcia praktyczne z dramy był od 1996 do 2006 roku John Somers z Departament of Drama University of Exeter z Wielkiej Brytanii. Jego charyzma przyczyniła się do popularności dramy stosowanej nie tylko wśród studentów naszego instytutu, lecz całego uniwersytetu. Na warsztatach prowadzonych przez Johna Somersa gościło wiele osób z innych wydziałów naszego uniwersytetu, a także w kilku przypadkach z innych uczelni. Związek Johna Somersa z IPSiRem był bardzo silny nie tylko dlatego, że dla swoich idei dramowych znalazł zdolnych, dynamicznych, twórczych współpracowników wśród studentów, lecz również dlatego, że problemy społeczne, którymi się zajmujemy jako jednostka uniwersytecka stały się dla niego doskonałym tematem dla akcji dramowych. W kolejnych latach tematem warsztatów były konflikty w rodzinie wynikające z uzależnień jej członków, problemy nastolatków z rówieśnikami, kwestie uprzedzeń rasowych i dyskryminacji, sytuacja społeczna osoby chorej psychicznie, kwestie wypełniania ról zawodowych przez strażników miejskich strzegących porządku publicznego, problemy zachowań wynikających z biedy i wykluczenia.
Kontakty z ośrodkiem dramowym w University of Exeter wzmacniały w poprzednich latach wizyty także innych specjalistów od dramy. W roku 2006 odwiedził IPSiR i przeprowadził krótkie warsztaty dr Michael Balfour, autor interesującej książki „Theatre in Prison. Theory and Practice”, Intellect, Bristol 2004. Natomiast w latach 2007 i 2008 złożył wizytę w IPSiRze Profesor Michael Mangan, szekspirolog, dramatopisarz, teoretyk i praktyk dramy. Jest on członkiem-założycielem Europejskiego Ośrodka Studiów Penologicznych, autorem artykułu „Reprezentatywny, sceniczny, znaczący, publiczny, zbiorowy” teatr na szafocie widziany inaczej zamieszczonego w książce „Kara w nauce i kulturze” red. Jarosław Utrat-Milecki, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2009.
 
Do 2008 roku uczestnicy warsztatów dramowych w IPSiRze mieli możliwość wyjechać na roczne stypendium Socrates-Erasmus do University of Exeter, Departament of Drama. Skorzystało z tej możliwości szesnaścioro studentów, a sześcioro z nich zakończyło studia w Anglii uzyskaniem tytułu magistra dramy. Magisteria dramowe powstały również w IPSiRze, po powrocie stypendystów ze studiów dramowych w Anglii, gdyż tu można nawiązać nie tylko do doświadczeń zagranicznych, lecz także do tradycji dramy Czesława Czapówa.
Pierwszą konferencją dramową, w której wzięło udział czworo studentów IPSiR UW była konferencja „Researching Drama and Theatre in Education” w University of Exeter w kwietniu 1997r. W następnej konferencji dramowej w University of Exeter w 1999r. wzięło udział pięcioro studentów IPSiRu. W kilka lat później jeden ze studentów, uczestników tych warsztatów i konferencji uzyskał tytuł naukowy doktora na podstawie rozprawy poświęconej dramie.
Drama to ćwiczenie socjologicznej wyobraźni. Ma ona taki sens jak zabawa, którą zawiera i której formę przybiera, ale ma też taki sens jak problem, którego dotyczy oraz sens kontaktów międzyludzkich jakie powstają w trakcie jej realizacji. Wszystko zależy od tego na co ją nakierujemy – mogą to być rzeczy bardzo poważne i błahe. Drama jest narzędziem, które może być używane do rozmaitych celów: rozrywki, dydaktyki, analizy, rozwoju zmysłu artystycznego. Nieprzerwanie jednak jest związana z zasadniczym celem jakim jest poznawanie życia, zaspokajanie ciekawości - tej elementarnej ludzkiej potrzeby. W dramie występujemy jako HOMO LUDENS, człowiek bawiący się, igrający z rzeczywistością.Naturalność takiego postępowania uzupełniającego jak pisał Johan Huizinga homo faber, homo sapiens podkreśla odwołanie się do zabawy w różnych okolicznościach, często nieprzewidzianych lub właśnie nieprzewidzianych.
Do stałych zajęć członków Koła należy zbieranie literatury poświęconej problematyce dramy stosowanej, organizowanie dyskusji na temat możliwości stosowania dramy jako interwencji społecznej, organizowanie zajęć dramowych w placówkach edukacyjnych i wychowawczych, nawiązywanie kontaktów z ośrodkami prowadzącymi działalność dramową, uczestniczenie w krajowych i międzynarodowych konferencjach poświęconych dramie, publikacja artykułów poświęconych dramie.
Osiągnięciem studenckiej działalności dramowej jest powołanie do życia w 2002r. przez studentów i absolwentów Instytutu, którzy uczyli się dramy w IPSiRze i w University of Exeter, Stowarzyszenia Praktyków Dramy Stosowanej „STOP-KLATKA”, które z sukcesem prowadzi szeroką działalność dramową i podejmuje różnego typu przedsięwzięcia szkoleniowe i wychowawcze oparte na dramie. Stowarzyszenie zorganizowało dwie międzynarodowe konferencje „Ogólnopolska konferencja dramy stosowanej: Dialogi – Wyzwania – Inspiracje” (2003) i „Drama w pozytywnej profilaktyce” (2007).
Naukowe Studenckie Koło Dramy ożywia aktualnie swoją działalność. Obecnie mamy w planie serię spotkań z praktykami dramy, pracę nad materiałami dokumentalnymi z warsztatów dramy, tematyczne warsztaty dramy stosowanej przygotowujące do warsztatów dramowych „Performing Penology” z Panią dr Kerrie Schaeffer z Departament of Drama, School of Arts, Languages and Literatures, University of Exeter. Pierwsza edycja warsztatów z udziałem dr Kernie Schaeffer zaplanowana jest w IPSiRze już na koniec maja 2009 roku.
 
 
Jadwiga Królikowska
















***

 

W dniu 13 stycznia 2011 roku o godzinie 13.30 w Instytucie Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW (ul. Podchorążych 20, sala 37) odbyło się uroczyste podpisanie deklaracji współdziałania jednostki akademickiej, IPSiR UW, w obszarze rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej” w ramach programu Komendy Głównej Policji „Profilaktyka a Ty”.
Deklarację podpisał Dyrektor Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW Prof. dr hab. Jerzy Kwaśniewski oraz autor – koordynator programu PaT insp. Grzegorz Jach, pełnomocnik Komendanta Głównego Policji ds. promocji bezpieczeństwa publicznego i współpracy z organizacjami pozarządowymi. Obecni byli opiekunowie i koordynatorzy projektu ze strony IPSiR: doc. dr Elżbieta Bielecka i doc. dr Jadwiga Królikowska, członkowie Studenckiego Naukowego Koła Dramy Stosowanej im. Johna Somersa wraz z członkami Centrum Szkoleń i Rozwoju Drama Way oraz przedstawiciele programu PaT i Zespołu Promocji Bezpieczeństwa Publicznego Gabinetu Komendanta Głównego Policji.
 
Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego deklaruje przystąpienie do programu w obszarze studenckiego wolontariatu, podejmującego działania ukierunkowane na promowanie bezpieczeństwa oraz życia bez uzależnień. Ponadto, Instytut deklaruje umożliwienie utworzenia i społecznego funkcjonowania na swoim terenie studenckiej grupy PaT w formie poszerzenia zakresu działań Studenckiego Naukowego Koła Dramy Stosowanej im. Johna Somersa (opiekun naukowy doc. dr Jadwiga Królikowska). Grupa studencka PaT będzie prowadzić działalność edukacyjno-profilaktyczną zgodnie z regulaminem uczelni oraz założeniami programu PaT.
Deklaracja została podpisana na czas nieokreślony.
Cele oraz pięć komplementarnych obszarów działania programu PaT przedstawione są na stronie: http//pat.policja.gov.pl. 
 
Uczestnictwo Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW, który kształci studentów na poziomie licencjackim i magisterskim na kierunkach „profilaktyka społeczna i resocjalizacja” oraz „praca socjalna” w rządowym programie ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej” w obszarze programu Komendy Głównej Policji „Profilaktyka a Ty” jest realizacją założeń programowych Instytutu. Program ten stwarza możliwość inicjowania i realizacji działań angażujących różne instytucje (ośrodek akademicki, urzędy państwowe, organizacje pozarządowe) skierowanych przeciwko zjawiskom patologii społecznej, działań opartych na innowacyjnych metodach np. dramowe spektakle edukacyjno-profilaktyczne, projekty profilaktyczno-artystyczne, happeningi. Należy zaznaczyć, że Program PaT jest wpisany do Banku Dobrych Praktyk rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpiecznie”.
Rezultaty programu PaT (między innymi opisy realizowanych zadań, sprawozdania i wnioski z ewaluacji) zostaną udostępnione studentom Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji jako materiały źródłowe dla prac licencjackich i magisterskich. W ramach programu PaT studenci mogą odbywać praktyki przewidziane regulaminem studiów.